Mechanik z Czech utrzymujący pięcioosobową rodzinę w kantonie Thurgau

Nie wyjeżdżałem z planem, że zostanę na stałe. Znajomy pracował w warsztacie w okolicy Frauenfeld i powiedział, że szukają mechanika, który nie boi się starszych samochodów i potrafi pracować samodzielnie. Mój niemiecki był wtedy słaby, ale znałem nazwy narzędzi i części, więc na początku jakoś się dogadywałem.

Przyjechałem sam i wynajmowałem pokój. Lenka została w Czechach. Przez pierwszy rok widywaliśmy się głównie co kilka tygodni. Dopiero po otrzymaniu stałej umowy zdecydowaliśmy, że przeprowadzi się do mnie. Pierwsze dziecko urodziło się już w Szwajcarii.

Zaczynam o 7:15. Najpierw sprawdzamy zlecenia i ustalamy, które samochody muszą być gotowe tego samego dnia. Nie zajmuję się tylko wymianą oleju. Robię diagnostykę, hamulce, zawieszenie, sprzęgła, problemy elektryczne i przygotowanie samochodów do kontroli.

Najgorsze są usterki, które pojawiają się tylko czasami. Klient mówi, że samochód raz zgasł, ale u nas przez dwie godziny wszystko działa. Wtedy więcej czasu spędzam z komputerem i schematami niż z kluczem w ręku.

Zwykle wracam przed 18:00. W domu dzieci od razu chcą się bawić albo coś pokazać. Czasami przez dziesięć minut siedzę jeszcze w samochodzie, zanim wejdę na górę.

Wystarcza, ale nie mamy dużego marginesu. Miesięcznie dostaję około 5900 po potrąceniach, razem z dodatkami na dzieci. Z tego płacimy całe życie pięciu osób. Najpierw odkładamy na czynsz, ubezpieczenie, podatki i rachunki roczne. Reszta idzie na jedzenie, samochód i dzieci.

Nie żyjemy bardzo biednie. Dzieci chodzą na zajęcia, mamy samochód i jeździmy do Czech. Po prostu nie robimy wszystkiego jednocześnie. Jeśli kupujemy nowy stół albo rowery, w tym samym miesiącu nie planujemy weekendu w górach.

Bardzo pomaga trzynasta pensja. Nie traktujemy jej jako dodatkowej wypłaty na prezenty. Z niej uzupełniamy rezerwę, płacimy większe rachunki i część odkładamy.

To nie była decyzja podjęta raz na zawsze. Po urodzeniu drugiego dziecka policzyliśmy koszty opieki, dojazdów i organizacji. Przy trzecim dziecku sytuacja stała się jeszcze trudniejsza. Każde kończy zajęcia o innej porze, a dzieci chorują zwykle jedno po drugim.

Lenka chciałaby wrócić do pracy. Myślimy o dwóch albo trzech dniach w tygodniu, kiedy najmłodsza córka będzie dłużej w przedszkolu. Na razie jej praca w domu nie przynosi pensji, ale bez niej musielibyśmy płacić za opiekę i ciągle prosić pracodawców o zmiany grafiku.

Czasami ludzie mówią, że ona siedzi w domu. Ja po weekendzie sam z trójką dzieci nie używam już takiego określenia.

To trwało prawie cztery miesiące. Mieliśmy wtedy dwójkę dzieci i trzecie w drodze. Część mieszkań była za mała, a przy innych właściciele wybierali rodzinę z dwoma dochodami.

Obecne mieszkanie nie jest nowe, ale ma dobry układ. Kuchnia nie jest duża, za to mamy cztery sypialnie i kawałek trawnika przed budynkiem. Najważniejsze było to, że szkoła, przedszkole i sklep są blisko. Lenka nie musi codziennie wozić dzieci samochodem.

Przy podpisywaniu umowy największym wydatkiem była kaucja. Do tego doszła przeprowadzka, większe łóżka i szafy. Przez kilka miesięcy prawie niczego poza podstawowymi rzeczami nie kupowaliśmy.

Nie płacimy czesnego, ale dzieci nigdy nie są naprawdę bezkosztowe. Dochodzą obiady, wycieczki, plecaki, ubrania sportowe, rowery, zajęcia i urodziny kolegów.

Największe niespodzianki pojawiają się na początku sezonu. W jednym tygodniu okazuje się, że wszystkie potrzebują nowych butów, kurtki przeciwdeszczowej i stroju na gimnastykę. Część ubrań przekazujemy młodszym dzieciom, ale nie wszystko przetrwa po starszym rodzeństwie.

Z drugiej strony nie płacimy za całodniowy żłobek. Gdyby Lenka pracowała na pełny etat, budżet wyglądałby zupełnie inaczej.

Ja mówię lepiej w pracy niż w urzędzie. Z klientem potrafię dokładnie wyjaśnić, co jest uszkodzone, ale przy piśmie podatkowym nadal sprawdzam połowę słów.

Lenka nauczyła się dużo dzięki dzieciom. Rozmawia z nauczycielkami, innymi rodzicami i lekarzem. Na początku bała się zebrań szkolnych. Teraz bardziej przeszkadza jej dialekt niż standardowy niemiecki.

Dzieci przechodzą między czeskim a niemieckim bez zastanowienia. W domu pilnujemy czeskiego, bo chcemy, żeby mogły normalnie rozmawiać z dziadkami.

Najwięcej oszczędzamy na jedzeniu poza domem i samochodzie. Do pracy zabieram obiad, a kawę robię w warsztacie. Gdybyśmy całą rodziną poszli do restauracji, zwykły posiłek szybko kosztowałby ponad 100.

Przy samochodzie pomaga mój zawód. Nie płacę robocizny za proste rzeczy, ale części kupuję normalnie. Nie biorę ich z pracy i nie naprawiam prywatnego auta w godzinach firmy.

Nie oszczędzamy na fotelikach, oponach ani butach zimowych dla dzieci. Są rzeczy, przy których późniejsze problemy kosztują więcej niż początkowa oszczędność.

Tak, szczególnie gdy widzi się pięć osobnych polis. Nawet jeśli składka dziecka jest niższa, przy trójce robi się z tego duża kwota.

Dostajemy redukcję składek IPV i bez niej budżet byłby znacznie trudniejszy. Co roku sprawdzamy decyzję, bo nie zakładamy, że dopłata zawsze będzie identyczna.

Ja mam wysoką franczyzę, Lenka niską, a dzieci 0. Nie wybieraliśmy jednej franczyzy dla wszystkich tylko dlatego, że tak byłoby prościej.

Dla mnie do pracy prawie tak. Mógłbym dojeżdżać komunikacją, ale podróż byłaby dłuższa i trudniejsza przy nadgodzinach. Dla rodziny samochód przydaje się głównie przy większych zakupach, wizytach i wyjazdach do Czech.

Nie mamy dwóch samochodów. Lenka czasami narzeka, że bez auta jest ograniczona, ale drugi samochód oznaczałby drugie ubezpieczenie, podatek, serwis i parking. Na jedną pensję nie chcemy tego brać na siebie.

Uprościłbym dzień szkolny dla rodziców. Dzieci czasami kończą o różnych godzinach, mają przerwę obiadową i dodatkowe zajęcia w innym terminie. Przy jednym dziecku można to ułożyć. Przy trójce kalendarz wygląda jak plan pracy małej firmy.

Rozumiem, że system ma swoje zalety i dzieci nie siedzą cały dzień w szkole. Problem pojawia się wtedy, gdy oboje rodzice chcą pracować. Bez dziadków na miejscu i bez płatnej opieki jest to naprawdę trudne.

Dla naszej rodziny dobre ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej. Nie jest najbardziej ekscytującym wydatkiem, ale przy trójce dzieci łatwo coś przewrócić, zarysować albo uszkodzić.

Z bardziej codziennych rzeczy powiedziałbym też dobre buty zimowe. Kupowanie tanich butów trzy razy w sezonie nie jest oszczędnością. Nauczyliśmy się tego przy najstarszej córce.

Terminy. Nie tylko punktualność w pracy, ale też zapisywanie wizyty, zebrania, odbioru odpadów i korzystania z pralni.

W Czechach częściej dzwoniłem i pytałem, czy mogę przyjechać. Tutaj wiele rzeczy planuje się kilka tygodni wcześniej. Na początku mnie to męczyło, dziś sam wpisuję wszystko do kalendarza, bo inaczej przy trójce dzieci niczego byśmy nie pamiętali.

Że jedna dobra pensja wystarcza na luksusowe życie całej rodziny. Pensja mechanika jest znacznie wyższa niż w Czechach, ale utrzymujemy z niej pięć osób.

Kiedy mówię komuś w Czechach, ile zarabiam brutto, robi duże oczy. Kiedy pokazuję koszt mieszkania i pięciu polis zdrowotnych, rozmowa wygląda już inaczej.

Żyjemy stabilnie, ale nie jesteśmy bogaci. Największy luksus to dla mnie brak długów i możliwość zapłacenia niespodziewanego rachunku bez pożyczki.

Przereklamowane jest przekonanie, że w Szwajcarii wszystko zawsze działa idealnie. Warsztat czeka na części, pociąg może się spóźnić, a urząd czasami prosi drugi raz o ten sam dokument.

Niedoceniona jest zwykła przewidywalność. Wiem, kiedy dostanę pensję, dzieci mają bezpieczną drogę do szkoły, a umowa najmu nie zmienia się z dnia na dzień. Dopiero po kilku latach zauważyłem, jak dużo spokoju daje taka codzienna pewność.

Szybciej uczyłbym się języka i wcześniej odkładał na emeryturę. Przez pierwsze lata myślałem głównie o tym, ile mogę wysłać do Czech i ile zostanie na samochód.

Nie kupowałbym też od razu dużego auta. Kiedy mieliśmy jedno dziecko, jeździłem kombi, jakbyśmy codziennie przewozili pół domu. Duży rodzinny samochód stał się potrzebny dopiero później.

I przechowywałbym wszystkie dokumenty od pierwszego dnia. Szwajcaria bardzo lubi dokumenty sprzed kilku lat.

To, że klient oczekuje nie tylko naprawy, ale też dokładnego wyjaśnienia, dlaczego coś kosztuje tyle, ile kosztuje. W pierwszych miesiącach wolałem, żeby rozmawiał z nim kierownik, bo brakowało mi słów.

Zaskoczyło mnie też dokumentowanie każdej czynności. Jeśli samochód wróci z tym samym problemem, trzeba widzieć, co było mierzone i wymieniane. Dzisiaj sam tego pilnuję, bo bez dobrego zapisu mechanik szybko zaczyna zgadywać.

Nie planuj budżetu na podstawie pensji brutto i nie zakładaj, że drugi rodzic od razu znajdzie pracę pasującą do godzin szkoły.

Najpierw policz mieszkanie, pięć polis zdrowotnych, opiekę nad dziećmi, transport i kaucję. Dopiero później oceniaj, czy oferta pracy naprawdę wystarczy.

Dobrze jest też przyjechać z rezerwą. Pierwsze miesiące są zawsze droższe, niż człowiek zakłada.